
Całkowita wartość projektu: 50 188,00 zł.
Środki finansowe Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzące z Funduszu Promocji Kultury: 40 000,00 zł
Projekt „Słowa mają moc. Edukacja kulturalna przeciw mowie nienawiści” Miejskiej Biblioteki Publicznej w Szczytnie przeciwdziała agresji słownej i wykluczeniu poprzez działania edukacyjne i kulturalne. Obejmuje warsztaty plastyczno-literackie dla dzieci i młodzieży, zajęcia pisarskie dla dorosłych, spotkania autorskie, wystawy oraz spoty promujące odpowiedzialny język. W projekcie biorą udział pisarze, psychologowie i animatorzy kultury, podnosząc jego wartość merytoryczną. Kampania rozwija kreatywność mieszkańców, wzmacnia kompetencje kulturowe i wspiera kadry bibliotek poprzez szkolenia dotyczące pracy z osobami narażonymi na hejt. Warsztaty dla bibliotekarzy z rozbudowanym komponentem praktycznym są istotnym elementem projektu, umożliwiającym wykorzystanie zdobytych umiejętności w realnych warunkach. Szczególny nacisk kładzie na integrację międzypokoleniową i włączanie osób z niepełnosprawnościami, czyniąc bibliotekę przestrzenią dialogu i budowania pozytywnych relacji społecznych.
Odbiorcami projektu są cztery komplementarne grupy, których współuczestnictwo pozwala realizować cele programu Edukacja kulturalna: rozwój kompetencji kulturowych, wzmacnianie kreatywności i twórczości amatorskiej, poszerzanie uczestnictwa w kulturze oraz podnoszenie kwalifikacji kadr kultury. Wszystkie działania projektowe uwzględniają potrzeby osób z niepełnosprawnościami –zarówno sensorycznymi, ruchowymi, jak i społecznymi – oraz wzmacniają integrację i dostępność.
1. Dzieci i młodzież
Dzieci i młodzież stanowią kluczową grupę odbiorców projektu, szczególnie narażoną na doświadczenie mowy nienawiści, presji rówieśniczej oraz zagrożeń związanych z aktywnością w sieci. Ich udział jest odpowiedzią na potrzebę rozwijania kompetencji kulturowych od najmłodszych lat — rozumianych jako świadomość języka, umiejętność krytycznego odbioru przekazów medialnych, wrażliwość estetyczna i zdolność twórczego wyrażania siebie. Projekt oferuje warsztaty plastyczno-literackie, spotkania z pisarzami i twórcami internetowymi oraz różnorodne działania oparte na słowie, obrazie i mediach. Dzięki nim dzieci i młodzież rozwijają kreatywność, uczą się reagowania na przemoc językową oraz doświadczają, że kultura może stać się narzędziem budowania relacji i dialogu. W pełni włączone są również dzieci z niepełnosprawnościami, którym projekt zapewnia dostępne materiały, wsparcie asystenckie oraz formy pracy dostosowane do różnych potrzeb i możliwości. Integracja tych uczestników wzmacnia kompetencje społeczne całej grupy i buduje atmosferę wzajemnego zrozumienia.
2. Rodzice, opiekunowie i nauczyciele
Rodzice i nauczyciele pełnią kluczową funkcję w kształtowaniu kompetencji kulturowych młodych ludzi, a ich udział w projekcie wzmacnia trwałość oddziaływania edukacyjnego. Projekt wspiera ich również w rozwijaniu kompetencji komunikacyjnych, empatii i umiejętności reagowania na hejt. Ważną częścią działań jest uwrażliwianie dorosłych na potrzeby dzieci z niepełnosprawnościami oraz przekazywanie technik wspierających ich uczestnictwo w kulturze. Podczas spotkań i warsztatów rodzice oraz pedagodzy poznają narzędzia literackie, metody pracy twórczej i sposoby budowania bezpiecznego środowiska dialogu.
3. Bibliotekarze z bibliotek publicznych i szkolnych – w tym pracujący z osobami o szczególnych potrzebach
Bibliotekarze stanowią trzecią grupę odbiorców i jednocześnie lokalne kadry kultury. Projekt wyposaża ich w kompetencje niezbędne do
prowadzenia nowoczesnej edukacji kulturowej, a jego elementem są szkolenia dotyczące pracy z odbiorcami narażonymi na
wykluczenie – w tym osobami z niepełnosprawnościami.
Bibliotekarze poznają:
- zasady dostępności wydarzeń kulturalnych,
- metody prowadzenia zajęć z wykorzystaniem literatury i multimediów w sposób dostosowany do zróżnicowanych potrzeb,
- techniki budowania bezpiecznych przestrzeni dialogu,
- sposoby reagowania na mowę nienawiści i dyskryminację.
Uczestnicy będą mieli możliwość opracowania i przeprowadzenia własnych działań wdrożeniowych w swoich instytucjach, takich jak
mini-scenariusze zajęć edukacyjnych, tematyczne „półki wsparcia” czy wewnętrzne szkolenia dla zespołu. Pozwoli to na wykorzystanie
zdobytej wiedzy w realnych warunkach, konsultacje ze specjalistami i ocenę skuteczności prowadzonych działań.
Wzmocnienie ich kompetencji realizuje jeden z kluczowych celów programu: podnoszenie kwalifikacji osób prowadzących działania
edukacyjne i animacyjne oraz zwiększanie dostępności kultury.
4. Dorośli mieszkańcy regionu – w tym osoby z niepełnosprawnościami
Czwartą grupę odbiorców stanowią dorośli mieszkańcy regionu ( zarówno miast jak i terenów wiejskich). To osoby poszukujące rozwoju kulturowego, przestrzeni dialogu i twórczej ekspresji. Ich udział przyczynia się do budowania trwałej wspólnoty uczestników kultury, co jest podstawowym założeniem programu Edukacja kulturalna. Projekt zapewnia pełną dostępność również dorosłym osobom z niepełnosprawnościami dzięki:
- możliwości uczestniczenia w warsztatach literackich i wydarzeniach w formach dostosowanych,
- likwidacji barier architektonicznych,
- stosowaniu powiększonych materiałów, materiałów elektronicznych,
- włączaniu ich w działania twórcze na równych prawach z pozostałymi uczestnikami.
Dorośli mieszkańcy w ramach projektu będą rozwijać swoje kompetencje kulturowe, uczyć się krytycznego odbioru przekazów medialnych i budowania komunikacji opartej na empatii, co przeciwdziała wykluczeniu społecznemu.
Wspólne uczestnictwo czterech grup – dzieci i młodzieży, rodziców i nauczycieli, bibliotekarzy oraz dorosłych mieszkańców – tworzy regionalny ekosystem edukacji kulturowej:
- rozwija kompetencje kulturowe uczestników poprzez pracę ze słowem, obrazem i mediami;
- wzmacnia twórczość amatorską dzieci, młodzieży, dorosłych i osób z niepełnosprawnościami;
- buduje postawy empatii, dialogu i odpowiedzialności językowej;
- podnosi kompetencje kadr kultury, zwiększając ich przygotowanie do pracy z osobami narażonymi na hejt oraz ze szczególnymi potrzebami;
- zapewnia dostępność i integrację, zgodnie z zasadą „kultura dla wszystkich”.
Biblioteka staje się dzięki temu miejscem, w którym różne grupy – niezależnie od wieku, sprawności i doświadczeń – mogą rozwijać wrażliwość językową, uczestniczyć w kulturze, tworzyć oraz uczyć się dialogu i współpracy.
Projekt tworzy trwałą społeczność odbiorców, wpisując się w strategiczne cele programu Edukacja kulturalna.